سه شنبه , ژوئن 25 2019
صفحه اصلی / هیپنوتیزم / مراحل سه گانه خلسه هیپنوتیزمی

مراحل سه گانه خلسه هیپنوتیزمی

مراحل سه گانه خلسه هیپنوتیزمی  به روش دکتر هاری آرونز

پله اول : ‌مرحله توجیهی یا آماده شدن است كه در طی آن سوژه با شرح علایمی آشنا می شود كه به زودی آنها را احساس خواهد كرد.

پله دوم : مرحله‌ای است كه در باب به خواب رفتن سخن به میان می آید و در طی آن مكرراً تلقیناتی درباره به خواب رفتن و آرامش عمیق مطرح می گردد و این مطالب با افعال زمان حال و به شكل مطالبی عرضه می گردند كه گویا در زمان حال دارند به وقوع می پیوندند.

پله سوم : زمانی را شامل می شود كه شما كنترل هیپنوتیزمی را به عهده گرفته اید و در این شرایط لحن آرام و ملایم برای خواب كردن سوژه ناگهان به لحنی تند، مستقیم و آمرانه تبدیل می گردد كه با مطالبی كه قبلا بیان می شده، از لحاظ آهنگ و محتوا برابر و مشابه نخواهد بود.

این الگو در بیشتر تكنیك های القای هیپنوتیزم مورد استفاده قرار می گیرد ولی در هیپنوتیزم های برق آسا و یا بسیار سریع معمولا مراحل اول و دوم حذف می شوند.

باید توجه داشت كه همگام با مراحل سه گانه القاء یا ایجاد خلسه هیپنوتیزمی توسط هیپنوتیزور، سوژه هم از مراحل ذهنی سه‌گانه‌ای عبور می كند.

در گذشته از سوژه خواسته می شد كه بر روی یك نقطه و یا بر روی كلام هیپنوتیزور تمركز كند. تمركز به معنای نوعی كوشش آگاهانه است و تنها سوژه‌های بسیار خوب هیپنوتیزمی در این شرایط می توانند هیپنوتیزم شوند. این روش تنها در مواقعی موثر واقع می شود كه سوژه پس از چند لحظه وارد خلسه شود.

اگر پس از مدت كوتاهی این كوشش برای تمركز به نتیجه نرسد، به عكس العمل …

مخالف و متضادی منتهی می گردد. این جریان به پیدایش خستگی می انجامد كه موجبات سقوط سطح تمركز و توجه سوژه را فراهم آورده و در نهایت توجه سوژه ازنقطه تمركز دور می گردد. بنابراین برای بیشتر از 70% سوژه ها عامل تمركز نه تنها بی فایده ، بلكه عملاً زیانبار و مزاحم است.

اگر فردی نا آشنا با هیپنوتیزم برای اولین بار به تلقیناتی گوش كند كه برای القای هیپنوتیزم بیان می‌شوند، به نظر او این مطالب مجموعه‌ای از كلمات نامفهوم و گول زننده است كه بعید به نظر می‌رسد به نتیجه دلخواه برسند. اما به نظر یك فرد آشنا به دانش هیپنوتیزم ، این مطالب یك سلسله مفاهیم به درستی طرح ریزی شده هستند كه حتماً به نتیجه دلخواه می انجامند. به نظر مولف یك طرح دقیقی در ورای القای خلسه هیپنوتیزمی وجود دارد كه من مایلم از آن با نام «اقدامات سه پله‌ای» یاد كنم.

پله اول گام مقدماتی یا توجیهی است كه در طی آن هیپنوتیزور به شرح و بیان علایم و نشانه هایی می پردازد كه سوژه احتمالا تا چند دقیقه بعد در جریان خلسه هیپنوتیزمی با آنها برخورد پیدا می كند. با صحبت از زمان آینده، او به سوژه می گوید كه وی چگونه ریلاكس می شود، چگونه دستها و پاهای او سنگین می شوند و بالاخره چگونه متمركز و خواب آلود می گردد و بالاخره در نهایت به چه صورتی پلك‌های او دچار پرش می شود تا سرانجام بر روی هم افتاده و به حالتی شبیه خواب فرو می رود.

تمام جملات به صورتی بیان می شود كه از همه آنها مفهوم «اتفاق خواهد افتاد» حاصل می گردد. بنابراین در سوژه این انتظار پدید می آید كه با این جریانات روبرو گردد. به این ترتیب به آرامی سوژه در این مسیر هدایت می شود. این جریان ممكن است یك یا چهار – پنج دقیقه به طول بیانجامد و این تا زمانی ادامه پیدا می كند كه برخی از علایم و نشانه هایی پیدا شود كه سوژه خود را برای احساس و ادراك آنها آماده كرده است.

برای مثال یكی از این علایم، تنگ شدن چشم‌ها می باشد. یكی از حرفهای دیگر ریلاكس شدن یا سست و كرخت شدن اندامها می باشد. در این زمان شرایط او آماده شده است تا شما خود را برای گام دوم آماده كنید.

قدم دوم را می توان مرحله «صحبت كردن از خواب» نامید. در این مرحله شما به او می گویید كه او هم اكنون چیزهایی را احساس می كند كه شما به او متذكر می شوید. در این موقع شما جملاتی را به كار می برید كه افعال آنها غالبا با زمان حال بیان شده‌اند. به او می گویید كه هم اكنون چشم‌های او دارند خسته می شوند. پس از مدتی به او می گویید كه چشم‌های او دارند سنگین می شوند و دارند بسته می شوند.

بدن او دارد ریلاكس می شود و تمام رشته های عضلانی او شل و كرخت می شوند. او كاملا خسته، كرخت و خواب آلود شده است. برای او بسیار مشكل است كه چشمانش را باز نگه دارد. به زودی چشمان او بسته شده و او به خواب عمیقی فرو می رود.

مرحله دوم یك قسمت اساسی از القای خلسه هیپنوتیزمی به شمار می رود. این مرحله را تا زمانی ادامه می دهید كه چشمان سوژه بسته شود. اگر چشمان سوژه به طور خود به خود بسته شد، نشانه خوبی است و نمایانگر آن است كه او دارد وارد خلسه هیپنوتیزمی می شود. بنابراین زمان آن فرا می رسد كه شما گام سوم را بردارید.

در گام سوم شما بایستی «كنترل» خود را بر سوژه اعمال و حفظ كنید. اگر چشمان او خود به خود بسته شده باشد، نشانه خوبی برای شماست و نمایانگر قرار گرفتن سوژه در خواب هیپنوتیزمی است. بنابراین شما بیانات یكنواخت و آرام را كه نشانه و مظهر گام دوم است به كنار نهاده و محكمتر و آمرانه‌تر به بیان تلقینات می پردازید.

شما در این مرحله به او متذكر شوید كه در این لحظه وی به خواب هیپنوتیزمی عمیقی فرو رفته و در صورت مغایزت نداشتن تلقینات با آنچه او واقعا می خواهد ، كاملا به حرفهای شما توجه و تمركز می كند.

یك روش یا تكنیك بهتر برای هیپنوتیزم كردن، القاء یا ایجاد حالت «مشغول بودن» است كه منظور از این اصطلاح مجموعه‌ای از عقاید متفاوت است كه در اینجا به شرح و توصیف آن پرداخته می شود.

برای رسیدن به این هدف از سوژه خواسته می شود كه به میل خود نقطه‌ای را در سقف انتخاب كند و توجه خود را به آن مشغول گرداند و حتی برای لحظه‌ای هم به جای دیگری متوجه نشود. به عبارت دیگر ضمن آنكه از سوژه خواسته می شود كه تمام توجه خود را به این نقطه مشغول دارد، به او تاكید می شود كه این توجه خیلی راحت و بدون كوشش اعمال گردد. مسلماً این كار كه فردی به نقطه‌ای توجه داشته باشد، كار سخت و طاقت فرسایی نخواهد بود. اگر بخواهیم اصطلاح مشغول بودن را به صورت ریاضی نشان بدهیم، باید بگوییم : منظور ما در اینجا از مشغول بودن عبارت است از مجموع توجه و تمركز منهای كوشش كردن كه معمولا در تمركز، عنصر كوشش هم وجود دارد.اگر بخواهیم هدف خود را با جملات كوتاهتری بیان كنیم، باید ازعبارت" تمركزبی‌كوشش" استفاده كنیم.

این اولین مرحله‌ای است كه سوژه به آن وارد می شود و معادل با گام توجیهی یا آماده شدن است كه هیپنوتیزور آن را مورد توجه قرار می دهد. در همان حالی كه سوژه به شكلی راحت وبدون كوشش به یك نقطه تمركز كرده، هیپنوتیزور برای او شرح می دهد كه وی در لحظات آینده با چه احساسات و ادراكاتی روبرو خواهد شد تا اینكه به خلسه هیپنوتیزمی برسد. هر چند در این لحظات سوژه بر روی نقطه مشخص شده تمركز كرده، ولی این تمركز كاملاً بدون كوشش است.

برای مثال این وضع شباهت زیادی با شرایطی دارد كه فردی به سخنان ناطق یا سخنرانی گوش می دهد. هر چند این فرد به مطالب و مفاهیم بیان شده توجه زیادی مبذول می دارد، ولی این توجه و تمركز بدون كوشش و زحمت می باشد. گاهی به این حالت « ثابت شدن » و یا « تك ایده‌ای بودن » اطلاق می گردد. در این شرایط تنها یك عقیده یا جریان فكری بر وجود سوژه حاكم ویا غالب می شودو آن فكر به آرامش كامل رسیدن می باشد كه این پدیده كاملاً بدون كوشش و خود به خود می باشد.

زمانی كه سوژه در این مرحله است، هیپنوتیزور هم به صحبت كردن درباره «به خواب رفتن یا به آرامش كامل رسیدن» می پردازد. این زمان مهم‌ترین مرحله القای پدیده هیپنوتیزمی به شمار می رود. با پیشرفت این جریان به تدریج پلك‌های سوژه خسته و سنگین شده و پس از مدتی پرشهایی در گوشه های آن پیدا شده وبالاخره خود به خود بسته می شوند. در این زمان هیپنوتیزور كنترل سوژه را به دست گرفته و بر جریان كار مسلط می شود. تسلط كامل بر این جریان نوعی ارتباط دوطرفه ، پدر و فرزندی و پرمحبت را در سوژه پدید می آورد كه با اصطلاح « راپورت » از این حالت یاد می شود. چرا كه سوژه خود خواستار ورود به این حالت برای برطرف كردن مشكلات خود است.

بسیار لازم است كه شما مراحل سه گانه هیپنوتیزم را درك كرده باشید. اگر شما به صورت زودرس و بی موقع به سوژه هیپنوتیزمی بگویید كه مثلا چشمان او خسته و سنگین و بسته شده و او به خواب می رود، سوژه پیش خودش می گوید : «ای دروغگو! اصلاً این جوری نیست.» زیرا در این مرحله او اصلاً این مطالب را احساس نكرده است. به این ترتیب نه تنها او این تلقینات را نمی پذیرد و رد می كند، بلكه یك حالت ذهنی در او پدید می آید كه بقیه تلقینات شما را هم طرد و رد كند. بنابراین شما هرگز نباید مطالبی را به او بگویید كه حقیقت ندارند.

شما می توانید در بیانات خودتان انبوهی از امكانات را برای او مطرح سازید كه در آینده نزدیكی به وقوع می پیوندند، ولی تا زمانی كه شواهد امر پیدا نشده و برخی از آنها را ندیده‌اید، درباره وقوع آنها با سوژه صحبت نكنید.

همان طور كه در بالا اشاره شد برخی از علایم و نشانه هایی كه از «پیدایش مراحل مقدماتی هیپنوتیزم» خبر می دهند، عبارتند از :‌"عمیق شدن تنفس، افتادن پلك بالا، تنگ شدن چشم، كاهش فعالیت‌های جسمی و پیدایش حالت رخوت، تمایل سر برای افتادن به جلو یا یكی از طرفین و بلع بزاق.

زمانی كه شما به علایم و نشانه‌هایی اشاره كردید كه قبلا سوژه با برخی از آنها روبرو شده است، یك حس اعتماد و احترام نسبت به شما در افكار سوژه پدید می آید و احتمالا پیش خودش فكر می كند كه :‌« این فرد می داند كه چه اتفاقاتی افتاده، درست به همان صورتی كه من احساس كردم.» بنابراین یك حالت آمادگی و قبول ذهنی در وی به وجود می آید تا بقیه تلقینات شما را هم در فرایند درمان قبول كند.

درباره nasher

این مطالب را نیز ببینید!

هیپنوتیزم چيست ؟ چگونه هیپنوتیزم انجام دهيم؟

  هیپنوتیزم هیپنوتیزم شاخه‌ای از علم روانشناسی است که در آن به وسیلهٔ تلقین، شخص …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج + 13 =